Η εικόνα της γυναίκας είναι ήδη στη Βίβλο ποικιλόμορφη και αντιφατική και αυτή η αμφιταλάντευση συνεχίζεται και σε πιο πρόσφατα λογοτεχνικά κείμενα: Η γυναίκα εμφανίζεται αφενός ως αγία, κόρη, αδελφή, νεαρό κορίτσι, μητέρα, σύζυγος αλλά και ως σαγηνεύτρια, ερωμένη, μοιχαλίδα, πόρνη και παιδοκτόνος/φόνισσα. Τα λογοτεχνικά κείμενα που θα διαβάσουμε και θα αναλύσουμε σε αυτό το μάθημα βρίθουν από στερεοτυπικές εικόνες της γυναίκας αλλά και εν μέρει από την αμφισβήτησή τους. Θα αντλήσουμε κείμενα από τον 18ο και τον 19ο αιώνα, από τον διαφωτισμό μέχρι τον αστικό ρεαλισμό, από τον Lessing μέχρι τον Theodor Fontane και θα γνωρίσουμε διάφορα λογοτεχνικά είδη.

Θα συζητηθούν κείμενα Γερμανόφωνων συγγραφέων με θέμα την Ελλάδα κυρίως μετά το 2008. Στόχος η αναζήτηση στερεοτύπων σε σχέση με τη σύγχρονη Ελλάδα και με την "ελληνική" οικονομική κρίση.

Ο Εξπρεσιονισμός (1910-1925) αποτελεί μέρος μιας ευρωπαϊκής επανάστασης στη τέχνη και στον πολιτισμό, είναι βασικός πυλώνας της νεωτερικότητας και ενθουσιάζει λόγω της πληθώρας των μορφών του και των πολλαπλών νοηματικών του στρωμάτων. Στο σεμινάριο θα εξεταστούν εξπρεσιονιστικά κείμενα όλων των ειδών, προκειμένου να πάρουμε μια ιδέα για τους ποικίλους θεματικούς τομείς, στους οποίους συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων η κριτική των κοινωνικών σχέσεων εξουσίας και ιεραρχιών, η αμφισβήτηση των παραδοσιακών ρόλων του πατέρα και της μητέρας και των στερεοτυπικών χαρακτηρισμών των φύλων, ο ενθουσιασμός για τον πόλεμο και ο ειρηνισμός, η λατρεία της ζωής και της ζωτικότητας, εξπρεσιονιστικοί οραματισμοί ανανέωσης και η κριτική του πολιτισμού. Εκτός αυτού θα εξεταστούν τα διάφορα εξπρεσιονιστικά υφολογικά στοιχεία, τα οποία συνδιαμόρφωσαν εν μέρει τα λογοτεχνικά ρεύματα που ακολούθησαν.

Το πόσο πολύπτυχα και πολύμορφα είναι τα θέματα, τα μοτίβα και τα αισθητικά υφολογικά μέσα του εξπρεσιονισμού (περίπου 1910 - 1925) – της δεύτερης γενιάς του λογοτεχνικού Μοντερνισμού – το δείχνουν και τα τρία είδη κειμένων. Στο σεμινάριο θα εξεταστούν τα ακόλουθα έργα: Gottfried Benn Rönne-Novellen (Gehirne (1914), Die Eroberung (1915)), Alfred Döblin Die Ermordung einer Butterblume (1910), Georg Heym Der Dieb. Ein Novellenbuch (1913) (Der fünfte Oktober (1911), Der Irre (1911)), Franz Kafka Das Urteil (1913), Die Verwandlung (1912), Ein Bericht für eine Akademie (1917), Alfred Döblin Die drei Sprünge des Wang-lun. Chinesischer Roman (1915), Berlin Alexanderplatz (1929), Georg Kaiser Von morgens bis mitternachts (1916), Georg Kaiser: Gas (1917/18), Gas. Zweiter Teil (1918/19), Kurt Pinthus (1920): Menschheitsdämmerung – Ein Dokument des Expressionismus.

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με διάφορα είδη της μετάφρασης και η εξέταση του ρόλου της στο ξενόγλωσσο μάθημα. Θα γίνει μία ιστορική αναδρομή του ρόλου της μετάφρασης στις διάφορες διδακτικές μεθόδους, στη συνέχεια θα εξετάσουμε τα υπέρ και τα κατά της χρήσης της μετάφρασης στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών, αλλά και τη χρήση της μητρικής γλώσσας. Τέλος θα ασχοληθούμε πολύ σύντομα με τη σύγκριση «παραδοσιακών» μεταφραστικών ασκήσεων και ασκήσεων διαμεσολάβησης.

Στο μάθημα αυτό θα ασχοληθούμε με τη χρήση των τραγουδιών στο ξενόγλωσσο μάθημα. Στο θεωρητικό πλαίσιο οι φοιτητές εξοικιώνονται με τις διάφορες χρήσεις των τραγουδιών στο μάθημα της ξένης γλώσσα και αναλύουν τα κριτήρια επιλογής των τραγουδιών. Στη συνέχεια ακολουθεί στο πρακτικό μέρος η εξέταση διαφόρων τραγουδιών από διδακτικά εγχειρίδια της γερμανικής γλώσσας. Τέλος θα γίνουν διδακτικές προτάσεις για τη χρήση «αυθεντικών» τραγουδιών στο μάθημα.

Τι είναι λογοτεχνία; Ποια λογοτεχνικά είδη διακρίνουμε; Τι είναι η θεωρία της λογοτεχνίας; Ποιες είναι οι λογοτεχνικές θεωρίες; Γιατί δημιουργήθηκαν οι λογοτεχνικές θεωρίες; Τι σημαίνει για την επιστήμη της λογοτεχνίας δομισμός, ερμηνευτική, θεωρία της πρόσληψης, σημειωτική, ψυχανάλυση, κοινωνιολογία, επικοινωνιακό μοντέλο κλπ. Αξιολόγηση: Πρόοδος και γραπτές εξετάσεις.

Όλες οι κοινωνικοπολιτισμικές πράξεις – από τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, τις γιορτές, τα έθιμα και τα τελετουργικά μέχρι την αρχιτεκτονική – κάνουν δηλώσεις σχετικά με τη σχέση των φύλων. Αντικείμενο αυτού του σεμιναρίου είναι η ιστορία και η εξελικτική τάση των σπουδών φύλου, οι οποίες ασχολούνται με κριτικό τρόπο με τη δυαδική διάταξη του άντρα και της γυναίκας, με την ετεροφυλοφιλική επιθυμία και με τις ασύμμετρες αναλογίες των φύλων. Επίσης, μέρος του σεμιναρίου αποτελεί η ενασχόληση με την ιστορία των φύλων από το 1800 και έπειτα, με τις γυναίκες πρωτοπόρους του φεμινιστικού κινήματος και με τις πρώιμες συζητήσεις περί των σπουδών φύλου, καθώς επίσης και με τους συγγενικούς τομείς των Queer, των ανδρικών και των μετααποικιακών σπουδών. Στο επίκεντρο του σεμιναρίου βρίσκεται ωστόσο η εξέταση πεδίων εφαρμογής και πρακτικών της λογοτεχνίας και των πολιτισμικών επιστημών. Θα αναλυθούν λογοτεχνικά κείμενα από το 19ο αιώνα ως σήμερα καθώς επίσης κινηματογραφικά και εικαστικά έργα. 

Γερμανόφωνη Ιστορία Λογοτεχνίας 20ος & 21ος αιώνας. Μάθημα κορμού