Θεωρία και μέθοδοι (επιστημονικής) μελέτης της θρησκείας. Γένεση, ιστορική εξέλιξη, μύθος, λατρεία, ζωή και κοινωνία των θρησκειών του αρχαίου κόσμου.

Το μάθημα εξετάζει την ιστορία του ισλαμικού κόσμου κατά τους Μέσους Χρόνους και την μετάβαση στην Πρώιμη Νεοτερικότητα, καλύπτοντας την περίοδο από το 11ο αιώνα μέχρι περίπου το 1600, και δίνοντας έμφαση στην ιστορική εξέλιξη της Εγγύς και Μέσης Ανατολής και τις σχέσεις της με τον Χριστιανικό κόσμο, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου, την ίδια περίοδο. Η υπό εξέταση περίοδος ξεκινάει από την διασπαση του Αββασιδικού χαλιφάτου σε ανεξάρτητες δυναστείες, τις σταυροφορίες, την πτώση της Βαγδάτης στους Μογγόλους το 1258, και την ανάδυση μη αραβικών δυναστειών όπως οι Μαμελούκοι, οι Οθωμανοί και οι Σαφαβίδες. Εξετάζονται η αποκρυστάλλωση των δογματικών και θεολογικών διαφορών ανάμεσα στο σουνιτικό και σιϊτικό Ισλάμ και την εξέλιξη προς νεότερα κινήματα και θεολογικές τάσεις.

Ο γεωγραφικός χώρος της Ελλάδος και η εκκλησιαστική του ιστορία. Οι συνθήκες για την ανακήρυξη του αυτοκεφάλου. Τα γεγονότα της ανακήκυξης του αυτοκεφάλου. Η ιστορία της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος. Γραμματεία της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδος. Η διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος σήμερα.

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η σπουδή της ιστορίας των σλαβικών Εκκλησιών στη διαχρονία της, από τον εκχριστιανισμό έως τη σύγχρονη εποχή. Αναλύονται τα θεματικά πεδία: Αρχική κοιτίδα, η πρωτόγλωσσα, μεταναστεύσεις και οριστική εγκατάσταση των Σλάβων. Πρώιμος πολιτισμός και μυθολογία. Η νέα Ευρώπη τον 9ο αι. Το χριστιανικό βάπτισμα. Ίδρυση των Εκκλησιών Βουλγαρίας και Σερβίας. Το βάπτισμα της Ρους. Σλαβογερμανικός ανταγωνισμός. Η βυζαντινή ιεραποστολή στη Μοραβία. Ένταξη Βουλγάρων, Ρως και Σέρβων στην πολιτιστική σφαίρα επιρροής του Βυζαντίου. Εκκλησία στα σλαβικά κράτη των Βαλκανίων, Ρωσία του Κιέβου και τη Μοσχοβία έως το 14ο αι.. Το Ρωσικό Πατριαρχείο. Αιρέσεις και σχίσματα στην Κεντρο-Ανατολική Ευρώπη. Εκκλησιαστικές αδελφότητες λαϊκών στην Ανατολική Ευρώπη. Η σλαβική Ορθοδοξία στα Βαλκάνια κατά την Οθωμανική περίοδο. Η Συνοδική περίοδος της Ρωσικής Εκκλησίας. Τοπικές σλαβικές Εκκλησίες στην πορεία τους προς την αυτοκεφαλία ή αυτονομία. Επανίδρυση του Ρωσικού Πατριαρχείου. Ο 20ός αι. στην ιστορία των Σλαβικών Εκκλησιών. Το μάθημα διεξάγεται με συνδυασμό ερμηνευτικών μεθόδων. Σκοπός του μαθήματος είναι η γνωριμία των φοιτητών με την ιστορία των Σλαβικών Εκκλησιών του ευρασιατικού χώρου, από τον μεσαίωνα έως τον 20ό αι.

Το μάθημα εξετάζει την ιστορική διαδρομή και τα γεγονότα που οδήγησαν στη δημιουργία του βιβλικού Ισραήλ.

Διδάσκεται η αρχαία ελληνική φιλοσοφία από τους Πρωσοκρατικούς ως τους τελευταίους Πλατωνικούς. Παρουσιάζονται επίσης βασικοί αντιπρόσωποι της βυζαντινής και μεταβυζαντινής περιόδου. Η διδασκαλία εμπεδώνεται με ανάλυση και ερμηνεία συναφών κειμένων. Το μάθημα αποσκοπεί στην κατανόηση θεμελιωδών φιλοσοφικών όρων που υιοθετήθηκαν από τηυν ορθόδοξη θεολογική παράδοση και στην υπογράμισση φιλοσοφικών θέσεων και μεθόδολογικών συμπεριφορών που είναι ασυμβίβαστες με εκείνες των ! χριστιανών συγγραφέων. Εκπονούνται συλλογικές και προσωπικές ασκήσεις επί των αρχαίων πγών. Παρέχεται υποχρεωτική και προαιρετική βιβλιογραφία.

Ιστορία του χειρογράφου και εντύπου κειμένου της Καινής Διαθήκης. Ιστορία του Κανόνα της, ιστορικά στοιχεία για το ελληνιστικό πολιτιστικό περιβάλλον, στο οποίο αναπτύχθηκε και διαδόθηκε η Καινή Διαθήκη. Γλώσσα, χαρακτήρας, ύφος, τόπος, χρόνος, σκοπός συγγραφής, θεολογικές ιδέες και περιεχόμενο των επιμέρους βιβλίων της Καινής Διαθήκης. Το μήνυμα τους στο σύγχρονο κόσμο.

Ερμηνευτική ανάλυση παράλληλων διηγήσεων των ευαγγελίων. Στο μάθημα ερμηνεύονται συγκεκριμένες περικοπές της παιδικής ηλικίας, της δημόσιας δράσης του Ιησού και κυρίως από τις διηγήσεις του πάθους. Οι φοιτητές ασκούνται στον τρόπο μελέτης με τα παράλληλα, μαθαίνουν να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές στις διαφορετικές εκδοχές των αφηγήσεων μεταξύ των ευαγγελιστών, αναγνωρίζουν τις πηγές προέλευσης του σχετικού υλικού και την εκάστοτε συνάφεια, ερμηνεύουν ολόκληρες περικοπές στίχο προς στίχο και τέλος εξετάζουν την πρόσληψη των ευαγγελικών διηγήσεων από τη μεταγενέστερη χριστιανική γραμματεία, τις εκκλησιαστικές τέχνες και άλλες μορφές πολιτισμού αλλά και από τις τελευταίες τάσεις της σύγχρονης ερμηνευτικής. 

Στο μάθημα εξετάζονται η σχέση του Δικαίου της Ορθόδοξης Εκκλησίας με το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας όπως αυτή διαμορφώνεται στο σύγχρονο ελληνικό και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο. Ειδικότερα παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η σχέση τους με τη θρησκεία. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζονται τα σπουδαιότερα επίσημα κείμενα που αφορούν στη φιλοσοφία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το ατομικό δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας.

Κύριο αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η μελέτη των διαφόρων πτυχών της Ορθόδοξης κανονικής παράδοσης στην ιστορική της πορεία έως τις μέρες μας. Εξετάζονται χρονολογικά και συστηματικά οι πηγές του Κανονικού και Εκκλησιαστικού Δικαίου και τα στάδια της εξελικτικής τους πορείας σε συνάρτηση με το εκάστοτε πολιτειακό νομικό πλαίσιο. Αναλύεται η σχέση Θεολογίας και Δικαίου και η φύση των Ιερών Κανόνων. Παρουσιάζεται ακόμα, η οργανωτική και διοικητική δομή της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ειδικότερα της Εκκλησίας της Ελλάδος. Επιπλέον εξετάζονται οι βασικές έννομες σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των γνωστών θρησκευμάτων, όπως αυτές διαμορφώνονται από το ισχύον σύστημα σχέσεων Κράτους- Εκκλησίας στην Ελλάδα και την υποχρέωση της προστασίας του δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας που προβλέπει το ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Επιπλέον προσεγγίζεται συγκριτικά το δίκαιο άλλων χριστιανικών εκκλησιών σε μια οικουμενική προοπτική.

Πρόκειται για μια διεπιστημονική προσέγγιση, από την πλευρά της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας και από την πλευρά του Δικαίου για το πως η Κοινωνία, η Θρησκεία και το Δίκαιο αλληλοσχετίζονται και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους στον 21ο  αιώνα. Το μάθημα εμβαθύνει στη μελέτη ζητημάτων, όπως ο ρόλος της θρησκείας στη δημόσια σφαίρα, η συζήτηση για την εκκοσμίκευση, ο ρόλος του κράτους απέναντι στη θρησκεία και τις θρησκευτικές κοινότητες, το ευρωπαϊκό και ελληνικό δίκαιο για τις θρησκείες και τις θρησκευτικές κοινότητες (πλειοψηφούσες και μειοψηφούσες), εγχώριες και διεθνείς πολιτικές για τη θρησκευτική ελευθερία, τον πλουραλισμό και τη μετανάστευση, το οικονομικό και φορολογικό στάτους των θρησκευμάτων, καθώς και την ελευθερία της θρησκευτικής τέχνης.