Σελίδα: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ()

Το μάθημα αυτό αποτελεί εισαγωγή στη Σύνταξη, μέσα από το πρίσμα της Γενετικής Θεωρίας, και ειδικότερα το θεωρητικό πλαίσιο του Μινιμαλιστικού Προγράμματος. Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση με τις βασικές θεωρητικές έννοιες της Σύνταξης, η μύηση στην παρατήρηση, περιγραφή, και ανάλυση των εμπειρικών δεδομένων, καθώς και στην αξιοποίηση των εμπειρικών δεδομένων για την κατασκευή, υποστήριξη, και διάψευση θεωρητικών επιχειρημάτων.

Λογοτεχνία του ντοκουμέντου και λογοτεχνία της μαρτυρίας: Η διασταύρωση με την ιστορία Στο πλαίσιο του μαθήματος θα εξεταστούν δείγματα από την ευρωπαϊκή και ελληνική λογοτεχνία δύο συγγενών αλλά διακριτών ειδών που σκοπεύουν στην απόδοση της ιστορικής εμπειρίας, με τη μορφή είτε της δημοσιογραφικής (αντικειμενικής) καταγραφής είτε του προσωπικού (υποκειμενικού) βιώματος. Θα μας απασχολήσει η γενεαλογία τους, οι συγκλίσεις και αποκλίσεις τους, καθώς και τα εκφραστικά τους μέσα, με κυριότερη την επιλογή της «μη-μυθοπλαστικής αφήγησης» στον διάλογό τους με την ιστορία.

«Της μεγάλης ταύτης ιδέας». Όψεις του εθνικού προβλήματος τον 19ο αιώνα. Στο μάθημα αυτό, με αφετηρία τις σύγχρονες θεωρίες περί εθνών και εθνικισμού, επιχειρείται η καταγραφή και η κωδικοποίηση των αντιλήψεων για την ελληνική εθνική ταυτότητα και τον «προορισμό» του «ελληνισμού». Από την ίδρυση του ελληνικού κράτους και μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα, εξετάζεται η εμφάνιση του ιδεολογήματος της Μεγάλης Ιδέας, το περιεχόμενό, οι μετασχηματισμοί και οι μεταβολές που υφίσταται μέσα στον χρόνο, καθώς επίσης και οι στάσεις της ελληνικής λογιοσύνης απέναντί του: από την μεθυσμένη έξαρση, την κριτική θεώρηση, την αμφισβήτηση, μέχρι την πλήρη αποδοκιμασία και απόρριψη, ανάλογα με την εκάστοτε ιστορικοπολιτική συγκυρία. Η μελέτη των χαρακτηριστικότερων εκφάνσεων της κυρίαρχης εθνικής ιδεολογίας γίνεται στη βάση επιλεγμένων κειμένων της περιόδου, αντλημένων από την λογοτεχνική παραγωγή, τον δοκιμιακό, τον αυτοβιογραφικό λόγο και την εφημερίδα. 

Στο μάθημα θα μελετήσουμε τη φύση της ανθρώπινης γλώσσας χρησιμοποιώντας παραδείγματα από την Ελληνική αλλά και από άλλες γλώσσες, και θα αναζητήσουμε τις μονάδες κάθε επιπέδου ανάλυσης και τις σχέσεις ανάμεσα στις μονάδες αυτές. Θα ασχοληθούμε με τα χαρακτηριστικά των φθόγγων και τους κανόνες που καθορίζουν τους συνδυασμούς τους (Φωνητική & Φωνολογία), με τον σχηματισμό των λέξεων και την εσωτερική τους οργάνωση (Κλιτική & Παραγωγική Μορφολογία), καθώς και με τη δομή των φράσεων και των προτάσεων (Σύνταξη). Θα αναλύσουμε τη σημασία των λέξεων και των προτάσεων (Σημασιολογία), αλλά και την ερμηνεία και τη χρήση των γλωσσικών σημασιών στο περικείμενο (Πραγματολογία).

Το χρονικό άνυσμα του μαθήματος περιλαμβάνει 3 περιόδους: 1) τη Μεσοπολεμική πεζογραφία (1914-40) με τις δύο υποπεριόδους (1914-30, 1930-40) 2) τη Μεταπολεμική πεζογραφία (1940-67 ή 1974) 3) τη Σύγχρονη πεζογραφία (1974 έως σήμερα) Πρόκειται για εκτεταμένο χρονικό άνυσμα με δραματικά γεγονότα σε παγκόσμιο και ελληνικό επίπεδο (π.χ. Μικρασιατική Καταστροφή, Εμφύλιος), τα οποία μετασχημάτισαν έθνη, κοινωνίες, πολιτικά συστήματα και κατ' επέκταση το άτομο και τη σχέση του με τον κόσμο. Συγχρόνως, πρόκειται για μια εποχή στην οποία αναδύθηκαν καινούρια ρεύματα (μοντερνισμός, μεταμοντερνισμός) ή αναβίωσαν σε καινούρια μορφή παλαιότερα (ρεαλισμός), καθώς και καινούρια λογοτεχνικά είδη. Στο μάθημα θα εξεταστούν συγκεκριμένα μυθιστορήματα ή διηγήματα, κυρίως από τις πρώτες δύο υποπεριόδους, με έμφαση –κατά περίπτωση– στο πώς προσελήφθησαν ή πώς και πόσο αφομοιώθηκαν συγκεκριμένα ρεύματα ή είδη για την έκφραση προβληματισμών γύρω από το άτομο, την ιστορία και την κοινωνία.

Το μάθημα χαρτογραφεί την οδύσσεια του στοχασμού και της πνευματικότητας του Ν. Καζαντζάκη, όπως καταγράφεται στην ποιητική του, από τα πρώιμα πεζά κείμενα μέχρι τη φιλοσοφική παγίωση της Ασκητικής (πλάγια γράμματα), τη μυθοπλαστική κορύφωση της Οδύσσειας (πλάγια γράμματα) και τη συνακόλουθη πεζογραφική διάχυση, με ειδολογική μεταβολή, στα μυθιστορήματα της ωριμότητας, με κεντρικό το Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά (πλάγια γράμματα). Στη μελέτη συμπεριλαμβάνεται και το σώμα των ταξιδιωτικών κειμένων, τα οποία συμβάλλουν με τη δική τους δυναμική στη διαμόρφωση και αποτύπωση της «κοσμοαντίληψης» και της πνευματικής φυσιογνωμίας του Καζαντζάκη. 

Το αντικείμενο του μαθήματος θα εστιάσει φέτος σε θέματα ψηφιακών κειμενικών σπουδών, με έμφαση στην “υπερκειμενική” λογοτεχνία, τις εκδοχές του κειμένου στο διαδίκτυο, τις ψηφιακές εκδόσεις και τη εξοικείωση με ψηφιακά εργαλεία για τη μελέτη και τη διδακτική των κειμένων. 

Το μάθημα εξετάζεται με μικρές εργασίες κατά τη διάρκεια της υλοποίησής του.

Το διήγημα στην Ευρώπη και την Αμερική κατά τον 19ο αιώνα Εξετάζονται οι κοινοί άξονες (θεωρητικοί, θεματικοί, πολιτισμικοί) σε διηγήματα των E.T.A. Hoffmann, Nikolai Gogol, Feodor Dostoyevsky, Edgar Allan Poe, Henry James, R. Kipling, Honoré de Balzac, Guy de Maupassant, κ.ά. όπως και των Δ. Βικέλα, Γ. Βιζυηνού, Μ. Μητσάκη, Αλ. Παπαδιαμάντη.

Στόχος του μαθήματος αυτού είναι η σε βάθος γνωριμία με δύο μείζονα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, που το ένα (Ερωτόκριτος) με σιγουριά και το δεύτερο (Θυσία του Αβραάμ) με επιφυλάξεις αποδίδονται στον κρητικό ποιητή Βιτσέντζο Κορνάρο. Προηγείται μια γενικότερη εισαγωγή στην Κρητική Λογοτεχνία, και εξετάζονται επίσης (πριν από τον σχολιασμό εκτενών αποσπασμάτων των έργων) ζητήματα όπως το είδος στο οποίο ανήκει κάθε κείμενο, η ποιητική του, η μετρική και η ρητορική του, η προσωπικότητα του ποιητή και τα πρότυπα που χρησιμοποίησε. Στις τελευταίες παραδόσεις θα εξεταστεί η απήχηση των έργων στη μεταγενέστερη λογοτεχνία, στη δημοτική ποίηση, και στις τέχνες (μουσική, εικαστικές τέχνες).

Με βάση το σώμα της καβαφικής ποίησης αλλά και των πιο προσωπικών κειμένων (Σημειώματα, Επιστολές), στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση με τις αισθητικές δυνατότητες και υπερβάσεις της ποίησης του Κ. Π. Καβάφη. Ιδιαίτερα θα εξεταστεί η στάση της κριτικής απέναντι στην ποίηση του Αλεξανδρινού και θα διερευνηθεί πώς η σχέση αυτή επηρεάζει και διαμορφώνει τα όρια της ποιητικής ανάγνωσης σ΄ ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο λογοτεχνικό τοπίο. 

Στο μάθημα εξετάζονται βασικές θεματικές της Κοινωνιογλωσσολογίας όπως η γλωσσική διαφοροποίηση ή ποικιλότητα ανάλογα με την κοινωνική δομή, γεωγραφικές και κοινωνικές ποικιλίες, γλωσσική αλλαγή, κοινωνικά δίκτυα και κοινότητες πρακτικής, σχέση γλώσσας, νόησης και πολιτισμού, γλωσσική ευγένεια, σχέση γλώσσας και κοινωνικού φύλου, κοινωνικές πράξεις στη διεπίδραση, διγλωσσία και πολυγλωσσία, εναλλαγή κωδίκων και στάσεις απέναντι στη γλώσσα.

Σελίδα: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ()