Σελίδα: 1 2 3 4 ()
  • Το μάθημα επικεντρώνεται στα εξής θέματα:
  • 1. Τι είναι η ηθική; Τι είναι η ηθική φιλοσοφία;
  • 2. Το πρόβλημα της ηθικής συνείδησης. Το ζήτημα της ελευθερίας
  • 3. Γιατί η ηθική φιλοσοφία ενδιαφέρει την πολιτική;
  • 4. Ποιες είναι κύριες σχολές ηθικής σκέψης και οι βασικοί τύποι επιχειρηματολογίας; Όχι περιγραφή των θεωριών κατά σειρά εμφάνισης (αρχαία- νεότερη-σύγχρονη), αλλά ανάπτυξη τύπων προσέγγισης: αρετολογία- δεοντοκρατία- ωφελιμισμός και συνεπειοκρατία- μηδενισμός- συναισθηματοκρατία- συμβολαιοκρατία.
  • 5. Κρίσιμες διακρίσεις: i) ηθική και θρησκεία ii) ηθική και δίκαιο
  • 6. Σύγχρονες ηθικές προκλήσεις και ‘εφαρμογές’: i) η ανθρώπινη κατάσταση υπό τις νέες επιστήμες και τεχνολογίες ii) βιοηθική iii) φύλο iv) οικολογία v) οικονομικές ανισότητες vi) δεοντολογία (επαγγελματική, επιστημονική, πολιτική)

1. Μελέτη του ιστορικού, πολιτικού και πνευματικού συγκειμένου στο οποίο γεννήθηκαν οι ιδέες του οικονομικού φιλελευθερισμού. Σύνδεση των ιδεών αυτών με το γενικότερο κίνημα του Διαφωτισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στις συνθήκες της Σκωτίας μετά την Ένωσή της με την Αγγλία. Οι νέες προκλήσεις που αντιμετώπισε μια οικονομικά καθυστερημένη και θρησκευτικά συντηρητική κοινωνία: η ηθική κρίση και η άνθιση των συζητήσεων για την ελευθερία, την ανεξιθρησκία και την οικονομική πρόοδο. Η έμφαση στην οικονομία της αγοράς και η ειδική σημασία της υπό τις συνθήκες της εποχής. Κριτική της πολιτικής του μερκαντιλισμού και «αντικρατισμός» του Adam Smith. Για ποιο κράτος πρόκειται; Ποιες οι ηθικές- κοινωνικές προϋποθέσεις για την εύρυθμη λειτουργία του υποδείγματος της φυσικής ελευθερίας; Οι αναπόφευκτες λειτουργίες του κράτους στο πλαίσιο του κλασικού Φιλελευθερισμού.

2. Η κρίση του κλασικού Φιλελευθερισμού και οι μορφές του «κράτους ευημερίας». Τα αδιέξοδα της Κεϋνσιανής ρύθμισης και η ανάδειξη του Νεοφιλελευθερισμού. Το κράτος εναντίον του οποίου τοποθετείται ο Νεοφιλελευθερισμός δεν είναι το κράτος στο οποίο αντιτάχθηκε ο κλασικός Φιλελευθερισμός. Ποια είναι τα νέα επίδικα αντικείμενα. Η νεοφιλελεύθερη αποδόμηση της έννοιας «κοινωνική δικαιοσύνη». Η έννοια-κλειδί της «αυθόρμητης ευταξίας» του Hayek. Πόσο «αυθόρμητη» είναι η λειτουργία των αγορών; Θεωρία και πράξη του Νεοφιλελευθερισμού. Η έννοια της ελευθερίας στο Νεοφιλελευθερισμό. Η συνταγματική αναθεώρηση που προϋποθέτει το νεοφιλελεύθερο δόγμα και ο περιορισμός της δημοκρατικής αρχής. Δημοκρατία και οικονομική ελευθερία: όρια συμβατότητας. 

Εισαγωγή στις ιστορικές, κοινωνικές, οικονομικές και θρησκευτικές προϋποθέσεις της Νεωτερικότητας. Διάκριση της νεωτερικής σκέψης από την προ-νεωτερική. Θρησκευτική μεταρρύθμιση. Η νέα φυσική φιλοσοφία και η παρακμή του παραδοσιακού κοσμοειδώλου. Η νέα αντίληψη των αρετών. Η αντίθεση κοινότητα-κοινωνία. Η μοντέρνα έννοια του εθνικού κράτους. Η μοντέρνα έννοια του φυσικού δικαίου. Η ατομική ιδιοκτησία και η έννοια του κοινωνικού συμβολαίου. Θεωρίες της φυσικής κατάστασης και του συμβολαίου. Το ζήτημα των κοινωνικών ανισοτήτων. Η έννοια της γενικής θέλησης. 

Το μάθημα πραγματεύεται εισαγωγικές έννοιες, αλγορίθμους και παραδείγματα από τη θεωρία πιθανοτήτων, τη συνδυαστική, τη θεωρία γραφημάτων και τη θεωρία σχέσεων και συναρτήσεων σε αριθμητικά σύνολα. Τα θέματα που θίγονται αφορούν κυρίως έννοιες σε διακριτά, πεπερασμένα σύνολα (τους ακέραιους και τους φυσικούς αριθμούς ή πεπερασμένα υποσύνολα τους). Στη πρώτο μέρος παρουσιάζεται η θεωρία συνόλων και η έννοια του αλγορίθμου και μελετάται ο αλγόριθμος του εκλογικού νόμου. Στη συνδυαστική παρουσιάζονται οι τεχνικές απαρίθμησης-μέτρησης, οι έννοιες συνδυασμοί, μεταθέσεις, διατάξεις με επανάθεση και χωρίς επανάθεση. Στη θεωρία πιθανοτήτων, η έννοια της πιθανότητας και της δεσμευμένης πιθανότητας. Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάζεται και η μέθοδος των φραγμάτων για την εξαγωγή συμπερασμάτων από ομαδοποιημένα δεδομένα. Στη θεωρία γραφημάτων, έννοιες, ορισμοί, ιδιότητες και αλγόριθμοι με έμφαση στα συνδετικά και στα επίπεδα γραφήματα. 

Πρόκειται για μάθημα επιλογής που παραδίδεται στην αγγλική γλώσσα για τους φοιτητές του Τμήματος καθώς και για τους φοιτητές υπό το πρόγραμμα ΕRASMUS (τόσο του τμήματος Πολιτικών Επιστημών όσο και όλων των άλλων τμημάτων του ΑΠΘ). Είναι μάθημα γενικής επιλογής που απευθύνεται σε όλα τα εξάμηνα εκτός από το Α' και Β' για τους φοιτητές του τμήματος των Πολιτικών Επιστημών.Βασικός στόχος του μαθήματος είναι αυτός της απόκτησης γνώσεων αναφορικά με το ελληνικό πολιτικό και κομματικό σύστημα.Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες Erasmus θα έχουν αποκτήσει μια σφαιρική εικόνα του ελληνικού πολιτικού και εκλογικού συστήματος με έμφαση από το 1974 μέχρι και τις μέρες μας. Θα διαθέτουν την ικανότητα να μελετήσουν τις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα υπό το πρίσμα και μιας συγκριτικής ανάλυσης. 

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η διερεύνηση της εκλογικής συμπεριφοράς και των παραμέτρων που την προσδιορίζουν. Το μάθημα επιχειρεί τόσο τη θεωρητική όσο και την εμπειρική διερεύνηση των εκλογών και της εκλογικής συμπεριφοράς, εκκινώντας από τα βασικά θεωρητικά υποδείγματα που προτάθηκαν από τη δεκαετία του ’40 έως σήμερα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Το μάθημα χωρίζεται σε δύο κύριες ενότητες. Στην πρώτη ενότητα αναλύουμε αρχικώς δύο σύγχρονες θεωρίες της δημοκρατίας, τα πρότυπα της διαβουλευτικής δημοκρατίας (Γ. Χάμπερμας, Τζ. Ρωλς κ.α.) και της αγωνιστικής δημοκρατίας (Σ. Μουφ, Ζ. Ρανσιέρ κ.α.) και εξετάζουμε την κριτική που ασκούν στη θεωρία και την πράξη της νεότερης δημοκρατίας: στο φιλελεύθερο, το ρεπουμπλικανικό και το αθροιστικό μοντέλο δημοκρατίας, καθώς και στη σύγχρονη δημοκρατική πολιτική. Εν συνεχεία θα πραγματευθούμε τις θεωρίες της μεταδημοκρατίας (Κ. Κράουτς, Σ. Μουφ) και της βιοεξουσίας (Τζ. Αγκάμπεν) που παρέχουν θεωρητικά σχήματα για την κριτική κατανόηση και αξιολόγηση της σημερινής κατάστασης της δημοκρατίας υπό συνθήκες κρίσης.
Στη δεύτερη ενότητα θα μελετήσουμε τον σύγχρονο στοχασμό γύρω από τις διάφορες μορφές συλλογικών υποκειμένων που αναλαμβάνουν, ή μπορούν να αναλάβουν, πολιτική δράση στην εποχή μας με στόχο την προαγωγή της δημοκρατίας. Θα επικεντρώσουμε: 1) Στις έννοιες του λαού και του πλήθους στη σκέψη του Eρνέστο Λακλάου και των Mάικλ Χαρντ και Aντόνιο Νέγκρι∙ 2) Στις κοινωνικές τάξεις υπό τις σημερινές συνθήκες: πώς διαρθρώνονται και ποιον ρόλο μπορούν ή πρέπει να παίξουν στην πολιτική δομή και κινητοποίηση; Πώς εννοούν τις κοινωνικές τάξεις η κλασσική κοινωνιολογία της νεωτερικότητας (Καρλ Μαρξ και Μαξ Βέμπερ), η σύγχρονη πολιτική κοινωνιολογία (Goldthorpe) και οι θεωρίες του «πρεκαριάτου» (Guy Standing); 3) Στο έθνος και τον εθνικισµό. Ποια σηµασία έχει η αναφορά στο έθνος για τη συγκρότηση των σύγχρονων πολιτικών κοινοτήτων αλλά και για τη διαµόρφωση ισχυρών συλλογικών ταυτοτήτων;  Θα ασχοληθούμε με βασικά προβλήματα της ερμηνείας του έθνους, την ανάλυση του εθνικισμού ως πολιτικής ιδεολογίας, τη σχέση του έθνους µε τη δηµοκρατία και τη δικαιοσύνη.

Το μάθημα αυτό ασχολείται με την ιστορική εξέλιξη της πολιτικής οικονομίας της χώρας μας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για μια σύνθετη θεωρητική προσέγγιση, που συνδυάζει τις αναλύσεις της οικονομικής και της πολιτικής επιστήμης για να ερμηνεύσει τη μεταπολεμική πορεία της Ελληνικής οικονομίας, την παρούσα κατάσταση και τις μελλοντικές προοπτικές. Βασικός άξονας της ανάλυσης είναι η διερεύνηση των σχέσεων που συνδέουν: α) το κράτος και την αγορά στο εσωτερικό της χώρας, β) το εθνικό και το διεθνές πολιτικοοικονομικό περιβάλλον, γ) την οικονομική θεωρία και την οικονομική ιστορία της χώρας. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση επικεντρώνει την προσοχή της και εξετάζει ξεχωριστά ευδιάκριτες ιστορικές φάσεις, με τα δικά τους ιδιαίτερα πολιτικοοικονομικά χαρακτηριστικά και τη δική τους ιδιαίτερη πολιτικοοικονομική δυναμική. Προφανώς, όσο πλησιέστερα βρίσκεται η ιστορική φάση την οποία αναλύει τόσο περισσότερο εμφιλοχωρούν αξιολογικές κρίσεις ιδεολογικού και πολιτικού χαρακτήρα, που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τα πορίσματα της επιστημονικής έρευνας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις επιπτώσεις της μεγάλης διεθνούς οικονομικής κρίσης του 2008-09, στην προσφυγή της χώρας στην ΕΕ και το ΔΝΤ και στην περιοριστική οικονομική πολιτική που οι οργανισμοί αυτοί μάς επέβαλαν για να μας δανειοδοτήσουν.

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελούν οι διαφορετικές πολιτικές τις οποίες υιοθετεί και εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα / Ευρωπαϊκή Ένωση από τη Συνθήκη της Ρώμης (1957) μέχρι σήμερα. Αναλύεται το περιεχόμενο και η σημασία των πολιτικών αυτών στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και, παράλληλα, παρουσιάζονται οι διαδικασίες διαμόρφωσης, υλοποίησης και ελέγχου εφαρμογής τους. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό και το εθνικό επίπεδο διακυβέρνησης, καθώς και στην εξέταση του ρόλου του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. εδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών.

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με τους μηχανισμούς της δράσης του κράτους από τη σκοπιά των δημόσιων πολιτικών. Κατά πρώτο λόγο, εξετάζονται ορισμένες βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις ανάλυσης των διαδικασιών διαμόρφωσης, υλοποίησης, αξιολόγησης και μεταβολής των δημόσιων πολιτικών σε εθνικό, υπερεθνικό και υποεθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στην ανάλυση των νεοθεσμικών προσεγγίσεων (ορθολογικής επιλογής, ιστορικές, κοινωνιολογικές). Tη θεωρητική συζήτηση ακολουθεί η μελέτη επιλεγμένων περιπτώσεων σε δύο συγκεκριμένα πεδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών. 

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με τους μηχανισμούς της δράσης του κράτους από τη σκοπιά των δημόσιων πολιτικών. Κατά πρώτο λόγο, εξετάζονται ορισμένες βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις ανάλυσης των διαδικασιών διαμόρφωσης, υλοποίησης, αξιολόγησης και μεταβολής των δημόσιων πολιτικών σε εθνικό, υπερεθνικό και υποεθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στην ανάλυση των νεοθεσμικών προσεγγίσεων (ορθολογικής επιλογής, ιστορικές, κοινωνιολογικές). Tη θεωρητική συζήτηση ακολουθεί η μελέτη επιλεγμένων περιπτώσεων σε δύο συγκεκριμένα πεδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών. 

Το μάθημα στοχεύει στην κατανόηση και τη χρήση ποσοτικών μεθόδων ανάλυσης. Χωρίς μαθηματικές λεπτομέρειες περιγράφονται μέθοδοι πολυμεταβλητής ανάλυσης δεδομένων. Οι μέθοδοι αυτές είναι ιδιαίτερα προσανατολισμένες σε ποιοτικές μεταβλητές. Παρουσιάζονται μέθοδοι που στοχεύουν στο σχηματισμό ομάδων μεταβλητών ή/και περιπτώσεων με κοινά χαρακτηριστικά (Ανάλυση κατά συστάδες), μέθοδοι που αναζητούν δομές σε πολυμεταβλητά δεδομένα (Πολυδιάστατη κλιμάκωση), μέθοδοι που στοχεύουν στην περιγραφή πινάκων συνάφειας δύο ή περισσότερων μεταβλητών (Ανάλυση αντιστοιχιών) και στην περιγραφή με λιγότερες μεταβλητές άξονες της πολυπλοκότητας αρχικών μεταβλητών (Ανάλυση κυρίων συνιστωσών, Παραγοντική ανάλυση). Έμφαση δίνεται στις προϋποθέσεις εφαρμογής των μεθόδων, στην αξιοπιστία και την ισχύ τους ανάλογα με τα διαθέσιμα παραδείγματα και δεδομένα.Μέρος του μαθήματος περιλαμβάνει την εξοικείωση με τη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης δειγματοληπτικής έρευνας ή της συλλογής στοιχείων από διαθέσιμες πηγές. Σε αυτό το μέρος δίνεται έμφαση στις δειγματοληπτικές διαδικασίες, στη σύνταξη ερωτηματολογίου, στον έλεγχο και τη μηχανογράφηση των στοιχείων, στην ανάλυση και την παρουσίαση αποτελεσμάτων.Το μάθημα προϋποθέτει την εξοικείωση με τις έννοιες και τις τεχνικές που διδάσκονται στο μάθημα «Κοινωνική Στατιστική» του τρίτου εξαμήνου σπουδών.

Το μάθημα εξετάζει τη σημασία της πολιτικής φαντασίας και των ουτοπικών στιγμών στην νεότερη Δύση. Ερευνά την παράδοση των ουτοπικών στοχαστών από τον Thomas More έως τον ρομαντισμό και τους κοινωνικούς αναμορφωτές του δέκατου ένατου αιώνα. Το μάθημα στοχεύει στην ευρύτερη κατανόηση της διαμόρφωσης της νεωτερικής εποχής ως εποχής που έθεσε στο επίκεντρο τον πειραματισμό και την αναζήτηση νέων αξιών και σχεδίων ζωής.

Ουτοπίες και πολιτική φαντασία στη Νεωτερικότητα.pdfΟυτοπίες και πολιτική φαντασία στη Νεωτερικότητα.pdf
Σελίδα: 1 2 3 4 ()