Σελίδα: 1 2 3 ()

Πρόκειται για μάθημα επιλογής που παραδίδεται στην αγγλική γλώσσα για τους φοιτητές του Τμήματος καθώς και για τους φοιτητές υπό το πρόγραμμα ΕRASMUS (τόσο του τμήματος Πολιτικών Επιστημών όσο και όλων των άλλων τμημάτων του ΑΠΘ). Είναι μάθημα γενικής επιλογής που απευθύνεται σε όλα τα εξάμηνα εκτός από το Α' και Β' για τους φοιτητές του τμήματος των Πολιτικών Επιστημών.Βασικός στόχος του μαθήματος είναι αυτός της απόκτησης γνώσεων αναφορικά με το ελληνικό πολιτικό και κομματικό σύστημα.Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες Erasmus θα έχουν αποκτήσει μια σφαιρική εικόνα του ελληνικού πολιτικού και εκλογικού συστήματος με έμφαση από το 1974 μέχρι και τις μέρες μας. Θα διαθέτουν την ικανότητα να μελετήσουν τις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα υπό το πρίσμα και μιας συγκριτικής ανάλυσης. 

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η διερεύνηση της εκλογικής συμπεριφοράς και των παραμέτρων που την προσδιορίζουν. Το μάθημα επιχειρεί τόσο τη θεωρητική όσο και την εμπειρική διερεύνηση των εκλογών και της εκλογικής συμπεριφοράς, εκκινώντας από τα βασικά θεωρητικά υποδείγματα που προτάθηκαν από τη δεκαετία του ’40 έως σήμερα στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.

Το μάθημα χωρίζεται σε δύο κύριες ενότητες. Στην πρώτη ενότητα αναλύουμε αρχικώς δύο σύγχρονες θεωρίες της δημοκρατίας, τα πρότυπα της διαβουλευτικής δημοκρατίας (Γ. Χάμπερμας, Τζ. Ρωλς κ.α.) και της αγωνιστικής δημοκρατίας (Σ. Μουφ, Ζ. Ρανσιέρ κ.α.) και εξετάζουμε την κριτική που ασκούν στη θεωρία και την πράξη της νεότερης δημοκρατίας: στο φιλελεύθερο, το ρεπουμπλικανικό και το αθροιστικό μοντέλο δημοκρατίας, καθώς και στη σύγχρονη δημοκρατική πολιτική. Εν συνεχεία θα πραγματευθούμε τις θεωρίες της μεταδημοκρατίας (Κ. Κράουτς, Σ. Μουφ) και της βιοεξουσίας (Τζ. Αγκάμπεν) που παρέχουν θεωρητικά σχήματα για την κριτική κατανόηση και αξιολόγηση της σημερινής κατάστασης της δημοκρατίας υπό συνθήκες κρίσης.
Στη δεύτερη ενότητα θα μελετήσουμε τον σύγχρονο στοχασμό γύρω από τις διάφορες μορφές συλλογικών υποκειμένων που αναλαμβάνουν, ή μπορούν να αναλάβουν, πολιτική δράση στην εποχή μας με στόχο την προαγωγή της δημοκρατίας. Θα επικεντρώσουμε: 1) Στις έννοιες του λαού και του πλήθους στη σκέψη του Eρνέστο Λακλάου και των Mάικλ Χαρντ και Aντόνιο Νέγκρι∙ 2) Στις κοινωνικές τάξεις υπό τις σημερινές συνθήκες: πώς διαρθρώνονται και ποιον ρόλο μπορούν ή πρέπει να παίξουν στην πολιτική δομή και κινητοποίηση; Πώς εννοούν τις κοινωνικές τάξεις η κλασσική κοινωνιολογία της νεωτερικότητας (Καρλ Μαρξ και Μαξ Βέμπερ), η σύγχρονη πολιτική κοινωνιολογία (Goldthorpe) και οι θεωρίες του «πρεκαριάτου» (Guy Standing); 3) Στο έθνος και τον εθνικισµό. Ποια σηµασία έχει η αναφορά στο έθνος για τη συγκρότηση των σύγχρονων πολιτικών κοινοτήτων αλλά και για τη διαµόρφωση ισχυρών συλλογικών ταυτοτήτων;  Θα ασχοληθούμε με βασικά προβλήματα της ερμηνείας του έθνους, την ανάλυση του εθνικισμού ως πολιτικής ιδεολογίας, τη σχέση του έθνους µε τη δηµοκρατία και τη δικαιοσύνη.

Το μάθημα αυτό ασχολείται με την ιστορική εξέλιξη της πολιτικής οικονομίας της χώρας μας μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πρόκειται για μια σύνθετη θεωρητική προσέγγιση, που συνδυάζει τις αναλύσεις της οικονομικής και της πολιτικής επιστήμης για να ερμηνεύσει τη μεταπολεμική πορεία της Ελληνικής οικονομίας, την παρούσα κατάσταση και τις μελλοντικές προοπτικές. Βασικός άξονας της ανάλυσης είναι η διερεύνηση των σχέσεων που συνδέουν: α) το κράτος και την αγορά στο εσωτερικό της χώρας, β) το εθνικό και το διεθνές πολιτικοοικονομικό περιβάλλον, γ) την οικονομική θεωρία και την οικονομική ιστορία της χώρας. Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση επικεντρώνει την προσοχή της και εξετάζει ξεχωριστά ευδιάκριτες ιστορικές φάσεις, με τα δικά τους ιδιαίτερα πολιτικοοικονομικά χαρακτηριστικά και τη δική τους ιδιαίτερη πολιτικοοικονομική δυναμική. Προφανώς, όσο πλησιέστερα βρίσκεται η ιστορική φάση την οποία αναλύει τόσο περισσότερο εμφιλοχωρούν αξιολογικές κρίσεις ιδεολογικού και πολιτικού χαρακτήρα, που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό τα πορίσματα της επιστημονικής έρευνας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις επιπτώσεις της μεγάλης διεθνούς οικονομικής κρίσης του 2008-09, στην προσφυγή της χώρας στην ΕΕ και το ΔΝΤ και στην περιοριστική οικονομική πολιτική που οι οργανισμοί αυτοί μάς επέβαλαν για να μας δανειοδοτήσουν.

Αντικείμενο του μαθήματος αποτελούν οι διαφορετικές πολιτικές τις οποίες υιοθετεί και εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κοινότητα / Ευρωπαϊκή Ένωση από τη Συνθήκη της Ρώμης (1957) μέχρι σήμερα. Αναλύεται το περιεχόμενο και η σημασία των πολιτικών αυτών στην πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και, παράλληλα, παρουσιάζονται οι διαδικασίες διαμόρφωσης, υλοποίησης και ελέγχου εφαρμογής τους. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό και το εθνικό επίπεδο διακυβέρνησης, καθώς και στην εξέταση του ρόλου του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. εδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών.

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με τους μηχανισμούς της δράσης του κράτους από τη σκοπιά των δημόσιων πολιτικών. Κατά πρώτο λόγο, εξετάζονται ορισμένες βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις ανάλυσης των διαδικασιών διαμόρφωσης, υλοποίησης, αξιολόγησης και μεταβολής των δημόσιων πολιτικών σε εθνικό, υπερεθνικό και υποεθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στην ανάλυση των νεοθεσμικών προσεγγίσεων (ορθολογικής επιλογής, ιστορικές, κοινωνιολογικές). Tη θεωρητική συζήτηση ακολουθεί η μελέτη επιλεγμένων περιπτώσεων σε δύο συγκεκριμένα πεδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών. 

Σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με τους μηχανισμούς της δράσης του κράτους από τη σκοπιά των δημόσιων πολιτικών. Κατά πρώτο λόγο, εξετάζονται ορισμένες βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις ανάλυσης των διαδικασιών διαμόρφωσης, υλοποίησης, αξιολόγησης και μεταβολής των δημόσιων πολιτικών σε εθνικό, υπερεθνικό και υποεθνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται στην ανάλυση των νεοθεσμικών προσεγγίσεων (ορθολογικής επιλογής, ιστορικές, κοινωνιολογικές). Tη θεωρητική συζήτηση ακολουθεί η μελέτη επιλεγμένων περιπτώσεων σε δύο συγκεκριμένα πεδία δημόσιων πολιτικών: α) στην κοινωνική πολιτική και πολιτική απασχόλησης (με έμφαση στην εξέταση της κρίσης του ελληνικού κοινωνικού κράτους) και β) την εξειδίκευση και υλοποίηση της πολιτικής συνοχής της ΕΕ από το ελληνικό σύστημα διαμόρφωσης και εφαρμογής δημόσιων πολιτικών. 

Το μάθημα στοχεύει στην κατανόηση και τη χρήση ποσοτικών μεθόδων ανάλυσης. Χωρίς μαθηματικές λεπτομέρειες περιγράφονται μέθοδοι πολυμεταβλητής ανάλυσης δεδομένων. Οι μέθοδοι αυτές είναι ιδιαίτερα προσανατολισμένες σε ποιοτικές μεταβλητές. Παρουσιάζονται μέθοδοι που στοχεύουν στο σχηματισμό ομάδων μεταβλητών ή/και περιπτώσεων με κοινά χαρακτηριστικά (Ανάλυση κατά συστάδες), μέθοδοι που αναζητούν δομές σε πολυμεταβλητά δεδομένα (Πολυδιάστατη κλιμάκωση), μέθοδοι που στοχεύουν στην περιγραφή πινάκων συνάφειας δύο ή περισσότερων μεταβλητών (Ανάλυση αντιστοιχιών) και στην περιγραφή με λιγότερες μεταβλητές άξονες της πολυπλοκότητας αρχικών μεταβλητών (Ανάλυση κυρίων συνιστωσών, Παραγοντική ανάλυση). Έμφαση δίνεται στις προϋποθέσεις εφαρμογής των μεθόδων, στην αξιοπιστία και την ισχύ τους ανάλογα με τα διαθέσιμα παραδείγματα και δεδομένα.Μέρος του μαθήματος περιλαμβάνει την εξοικείωση με τη διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης δειγματοληπτικής έρευνας ή της συλλογής στοιχείων από διαθέσιμες πηγές. Σε αυτό το μέρος δίνεται έμφαση στις δειγματοληπτικές διαδικασίες, στη σύνταξη ερωτηματολογίου, στον έλεγχο και τη μηχανογράφηση των στοιχείων, στην ανάλυση και την παρουσίαση αποτελεσμάτων.Το μάθημα προϋποθέτει την εξοικείωση με τις έννοιες και τις τεχνικές που διδάσκονται στο μάθημα «Κοινωνική Στατιστική» του τρίτου εξαμήνου σπουδών.

Το μάθημα εξετάζει τη σημασία της πολιτικής φαντασίας και των ουτοπικών στιγμών στην νεότερη Δύση. Ερευνά την παράδοση των ουτοπικών στοχαστών από τον Thomas More έως τον ρομαντισμό και τους κοινωνικούς αναμορφωτές του δέκατου ένατου αιώνα. Το μάθημα στοχεύει στην ευρύτερη κατανόηση της διαμόρφωσης της νεωτερικής εποχής ως εποχής που έθεσε στο επίκεντρο τον πειραματισμό και την αναζήτηση νέων αξιών και σχεδίων ζωής.

Ουτοπίες και πολιτική φαντασία στη Νεωτερικότητα.pdfΟυτοπίες και πολιτική φαντασία στη Νεωτερικότητα.pdf

Καμιά καλλιτεχνική δραστηριότητα δεν λαμβάνει χώρα εν κενώ. Η παραγωγή της τέχνης απαντά σε συγκεκριμένα κοινωνικοπολιτικά ερεθίσματα, ενώ και η πρόσληψή της έχει πολύ συγκεκριμένους κοινωνικούς και πολιτικούς όρους δυνατότητας. Ακόμα κι όταν αυτή η διαλεκτική ανάμεσα στο έργο τέχνης και τα ευρύτερα διακυβεύματα δεν είναι άμεσα ορατή –συχνά ούτε στον θεατή, αλλά ούτε και στον ίδιο τον καλλιτέχνη– αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υφίσταται ως τέτοια. Εξάλλου, η διαπλοκή τέχνης και πολιτικής σημάδεψε τις καλλιτεχνικές πρωτοπορίες στη νεωτερικότητα. Αλλά και αντίστροφα: η πολιτική κυριαρχία δεν εγκατέλειψε ποτέ την προσδοκία ελέγχου των καλλιτεχνικού πεδίου, άλλοτε λογοκρίνοντας (ρητά είτε και υπόρρητα) και άλλοτε ενθαρρύνοντας διαφορετικά είδη «στρατευμένης τέχνης». Στον απόηχο της αμφίρροπης αυτής σχέσης, η σύγχρονη πολιτική θεωρία και φιλοσοφία επιστρέφει σήμερα να αποτιμήσει εκ νέου το ριζοσπαστικό δυναμικό των καλλιτεχνικών πρακτικών. Στο πλαίσιο του μαθήματος θα δοθεί ιδιαίτερο βάρος στις εξής θεματικές: α) καλλιτεχνικές πρωτοπορίες και κοινωνική αλλαγή, β) όψεις λογοκρισίας και αντίστασης, γ) σύγχρονες αναζητήσεις στο πεδίο των κριτικών καλλιτεχνικών πρακτικών, δ) τέχνη και δημοκρατία. Στο επίκεντρο της συζήτησης θα τεθούν πρωτίστως εικαστικές παρεμβάσεις, αλλά και παραδείγματα από τη λογοτεχνία, το θέατρο και τον κινηματογράφο. Θα προσκληθούν ομιλητές από τους καλλιτεχνικούς θεσμούς της πόλης και θα διοργανωθούν επισκέψεις σε μουσεία και προβολές. 

Εαρινό Μάθημα Γενικής Επιλογής

Το μάθημα διερευνά διαφορετικές θεωρήσεις της ελευθερίας στη φιλοσοφία του Μαρξ, του κλασσικού και νεότερου φιλελευθερισμού (Ι. Καντ, Τζ. Σ. Μιλλ, Α. Μπερλίν), στη νεότερη κριτική σκέψη (Κ. Καστοριάδης, Μ. Φουκώ) και στη σύγχρονη θεωρία των κινημάτων (Μ. Χαρντ και Α. Νέγκρι, Ρ. Ντέη, Σ. Νιούμαν). Διακρίνει τρεις, κυρίως, διαφορετικές προσεγγίσεις. Η πρώτη αποδέχεται την ύπαρξη μιας πάγιας ανθρώπινης φύσης και αντικειμενικών, οικουμενικών αληθειών στην επιστήμη, την ηθική, την πολιτική και την ιστορία. Η αντίληψή της για την ελευθερία βασίζεται σε αυτές τις αλήθειες. Η δεύτερη προσέγγιση υποστηρίζει την αρνητική ελευθερία του υποκειμένου να δρα όπως αυτό θέλει, χωρίς να εμποδίζεται από εξωτερικούς φραγμούς, και η τρίτη προσέγγιση αντιλαμβάνεται την ελευθερία ως δυνατότητα αμφισβήτησης των καθιερωμένων αληθειών και ως πράξη αναστοχαστικής δημιουργίας του εαυτού και της κοινωνίας. Θα εξεταστούν οι επιστημολογικές, κοινωνικές και άλλες προϋποθέσεις αυτών των ερμηνειών της ελευθερίας και θα συζητηθούν οι πολιτικές τους συνέπειες για τη σύγχρονη σκέψη και πράξη της ελευθερίας.

Στο μάθημα αυτό επιδιώκουμε να δούμε την ιστορία της γενοκτονίας των Εβραίων από το ναζιστικό καθεστώς, αλλά και τη σιωπή που περιέβαλε το θέμα μέχρι τη δεκαετία του '80 τόσο ως προς την ιστοριογραφία όσο και ως προς την κοινωνία γενικότερα (την ελληνική, την ευρωπαϊκή, των Η.Π.Α.). Θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε τόσο την ιστορία των θυμάτων, όχι ως αριθμών αλλά ως ανθρώπινων υπάρξεων, όσο και κυρίως την ιστορία των «υπευθύνων», ακριβώς επειδή δεν πρόκειται για μια ιδιωτική υπόθεση των εβραϊκών πληθυσμών, αλλά για μια ευρωπαϊκή υπόθεση, που σημάδεψε βαθύτατα τη συνείδηση του μεταπολεμικού ανθρώπου. 

Αντικείμενο του μαθήματος είναι να διερευνήσουμε τους τρόπους με τους οποίους ανασυγκροτήθηκε θεσμικά, οικονομικά, κοινωνικά κυρίως κατά την πρώτη δεκαετία (1945 - 1955) μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη Γερμανική Κατοχή, η άλλοτε πολυπληθής και ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης και τι δείχνει αυτό για την πόλη της Θεσσαλονίκης και την κοινωνία της, τι δείχνει ευρύτερα για την ελληνική κοινωνία και πολιτεία της εμφυλιακής και μετεμφυλιακής περιόδου.

Το μάθημα στοχεύει στην κατανόηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων σε σύνθετα θέματα στρατηγικής καθώς και στην χρήση της θεωρίας παιγνίων στην ανάλυση του εκλογικού ανταγωνισμού. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται γενικά στοιχεία από τη θεωρία παιγνίων (παίγνια σταθερού αθροίσματος, με ή χωρίς σημείο ισορροπίας, γραφική λύση και μαθηματική λύση). Στο δεύτερο μέρος εφαρμόζεται η θεωρία παιγνίων στην μοντελοποίηση της συμπεριφοράς μελών αντιπροσωπευτικών σωμάτων (βουλή, Δημοτικά και Περιφερειακά Συμβούλια).

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι ικανοί: 

  • να χρησιμοποιούν στοιχεία της θεωρίας παιγνίων σε καταστάσεις διαπραγμάτευσης και συναλλαγών
  • να αναγνωρίζουν τυπικές στρατηγικές σε σύνθετες καταστάσεις διαπραγμάτευσης
  • να προτείνουν στρατηγικές για την αντιμετώπιση καταστάσεων διαπραγμάτευσης
Σελίδα: 1 2 3 ()