Αντικειμενικός στόχος του μαθήματος είναι να είναι σε θέση ο/η φοιτητής / φοιτήτρια να γνωρίζει και να κατανοεί τις δυναμικές και την πολυπλοκότητα των ζητημάτων που αφορούν στην πρόσβαση στα τρόφιμα (ειδικά των αστών). Να μπορεί να αναγνωρίζει την επιρροή κοινωνικών, πολιτικών , πολιτισμικών παραγόντων στη σχέση των ανθρώπων με τα τρόφιμα. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος θα πρέπει να είναι σε θέση να απαντά σε ερωτήματα όπως: πώς έχουμε πρόσβαση στα τρόφιμα, πώς μοιραζόμαστε τα τρόφιμα πως αποδίδουμε νοήματα πόσο συνδεδεμένοι είμαστε ή όχι με τους τοπικούς παραγωγούς κ.α.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/τριες απόφοιτοι του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών της Αγροτικής Οικονομίας θα πρέπει να είναι σε θέση να κατανοήσουν τις διαδικασίες που συμβαίνουν στην ύπαιθρο αξιοποιώντας διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Θα πρέπει επίσης να μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήματα όπως τα ακόλουθα: Γιατί συμβαίνουν κάποια γεγονότα; Τι συνέπειες έχουν, όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στην κοινωνία; Ποια τα βαθύτερα αίτια μιας σύγκρoυσης στην ύπαιθρο; Ποιες ομάδες εντοπίζονται στην σύγκρουση; Πώς βιώνουν τη φτώχεια διαφορετικές κοινωνικές ομάδες στην ύπαιθρο; Ποια η σημασία του κοινωνικού κεφαλαίου και των δικτύων; Στόχος του μαθήματος είναι λοιπόν να εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες της Αγροτικής Οικονομίας στις θεωρητικές έννοιες που εμπίπτουν στο γνωστικό αντικείμενο της Αγροτικής Κοινωνιολογίας, αλλά και να τους καταταστήσει ικανούς και ικανές να μπορούν να τοποθετηθούν γύρω από συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν στις αγροτικές κοινωνίες με διεπιστημονική προσέγγιση και κριτική ματιά.

Παρουσίαση της δημιουργίας και εξελικτικής πορείας της ΚΑΠ στο ευρωπαϊκό και διεθνές της πλάισιο.

Βασικός στόχος του μαθήματος είναι η κατανόηση της έννοιας της αντιμετώπισης των αρθροπόδων καθώς και των αρχών οικολογίας πάνω στις οποίες βασίζεται. Το μάθημα ξεκινάει με μια σύντομη επισκόπηση ορισμένων γνώσεων βιολογίας και οικολογίας που στη συνέχεια συνδέονται με βασικές έννοιες που αφορούν την αντιμετώπιση των επιβλαβών οργανισμών, όπως την έννοια της οικονομικής ζημίας, του ρίσκου και του ορίου ανεκτής πυκνότητας. Κατόπιν ένα μεγάλο μέρος του μαθήματος αφιερώνεται στις στρατηγικές και μεθόδους ελέγχου των αρθροπόδων και ιδιαίτερα σε τεχνικές που είναι φιλικές προς το περιβάλλον. Τέλος επιχειρείται μια σύνθεση βιολογίας, οικολογίας και μεθόδων ελέγχου χρησιμοποιώντας παραδείγματα ολοκληρωμένης αντιμετώπισης εντόμων που εφαρμόζονται στην πράξη.

Α. Η επιστήμη των των Γεωργικών Εφαρμογών 1. Το φιλοσοφικό υπόβαθρο των Γεωργικών Εφαρμογών 2. Η επιστήμη των Γεωργικών Εφαρμογών: Επαναπροσδιορισμός του ρόλου τους στη σύγχρονη γεωργία 3. Συστήματα των Γεωργικών Εφαρμογών στον κόσμο 4. Το συμβουλευτικό έργο των Γεωργικών Εφαρμογών και λοιπών φορέων ανάπτυξης. Β. Γνώση και πληροφόρηση 5. Πηγές γνώσης και δίκτυα πληροφόρησης 6. Συστήματα γεωργικής γνώσης και πληροφόρησης 7. Επικοινωνία με άτομα και ομάδες 8. Γεωργικές Εφαρμογές και νέες τεχνολογίες. Γ. Πεδία δράσης των Γεωργικών Εφαρμογών 9. Γεωργικές Εφαρμογές, αειφορική γεωργία και αειφορική γεωργική ανάπτυξη 10. Γεωργικές Εφαρμογές και Αγροτική Ανάπτυξη,11. Γεωργικές Εφαρμογές και κοινοτική ανάπτυξη 12. Οι “Αγροτικές Εφαρμογές” στην υπηρεσία των αγροτών. Δ. Προγράμματα Γεωργικών Εφαρμογών 13. Προγραμματισμός και συνεχής εκπαίδευση ενηλίκων, 14. Προγράμματα Αγροτικής Οικιακής Οικονομίας και αγροτικής νεολαίας, 15. Ανάπτυξη, εκτέλεση και αξιολόγηση προγραμμάτων Γεωργικών Εφαρμογών, 16. Οργάνωση και Διοίκηση των Γεωργικών Εφαρμογών. Ε. Στρατηγικές δράσης των Γεωργικών Εφαρμογών17. Η μεταφορά της τεχνολογίας και η μετασχηματιστική της γνώσης, 18. Γεωργικές Εφαρμογές στα πλαίσια της “έρευνας συστημάτων γεωργικών εκμεταλλεύσεων”, 19. Η συμμετοχή των γεωργών σε προγράμματα ανάπτυξης, 20. Οι Γεωργικές Εφαρμογές στην υπηρεσία των μικρογεωργών 21. Γεωργικές Εφαρμογές στα πλαίσια ομαδικής δράσης. ΣΤ. Μεθοδολογία Γεωργικών Εφαρμογών 22. Μέθοδοι Γεωργικών Εφαρμογών, 23. Το ερευνητικό πλαίσιο των Γεωργικών Εφαρμογών

Ξεκινώντας με την περιγραφή της δομής του DNA και της οργάνωσης και λειτουργίας των γονιδίων στα φυτά, το μάθημα αυτό διευρύνει τις γνώσεις του φοιτητή στην δομή, οργάνωση και λειτουργία του φυτικού γονιδιώματος. Περιγράφονται οι σύγχρονες τεχνολογίες χαρτογράφησης και αλληλούχισης του γονιδιώματος και η χρήση της πληροφορίας αυτής για τον εντοπισμό γονιδίων που αποτελούν στόχους της βελτίωσης των φυτών. Περιγράφονται οι τεχνολογίες ανασυνδυασμένου DNA που επιτρέπουν ενσωμάτωση νέων χαρακτήρων. Αναλύονται οι μέθοδοι μελέτης της λειτουργίας του γονιδιώματος και παρουσιάζονται βιοπληροφορικά εργαλεία για την αποθήκευση και χρήση γονιδιακής πληροφορίας. Τέλος περιγράφονται εφαρμογές από τη γνώση που προσφέρει η ανάλυση των γονιδιωμάτων στην ανάπτυξη και χρήση καινοτόμων προσεγγίσεων στη βελτίωση των φυτών 

Κατηγορίες δευτερογενών μεταβολιτών, γενική περιγραφή, βιολογικός ρόλος, χημική άμυνα του φυτού. Τερπενοειδή: δομή, μεταβολικές οδοί βιοσύνθεσης, ρύθμιση και έλεγχος, συμμετοχή στις λειτουργίες του φυτού, αιθέρια έλαια. Φαινολικές ενώσεις: δομή, μεταβολικές οδοί βιοσύνθεσης, ρύθμιση και έλεγχος, συμμετοχή στις λειτουργίες του φυτού. Αζωτούχες ενώσεις, αλκαλοειδή θειογλυκοζίτες, κυανογόνα γλυκοσίδια, μη πρωτεϊνικά αμινοξέα, αμίνες: δομή, μεταβολικές οδοί βιοσύνθεσης, ρύθμιση και έλεγχος, συμμετοχή στις λειτουργίες του φυτού. Άμυνα σε καταπονήσεις και σύνθεση δευτερογενών μεταβολιτών, θεμελιώδης - προϋπάρχουσα άμυνα, επαγόμενη άμυνα. Επικοινωνία φυτών με άλλους οργανισμούς, χημικά σήματα. Σύνθεση δευτερογενών μεταβολιτών σε φυτά γεωργικού ενδιαφέροντος. Δευτερογενείς μεταβολίτες και εφαρμογές, φυσικά προϊόντα, βιοτεχνολογική προσέγγιση.

Ο στόχος αυτής της σειράς μαθημάτων είναι να δώσει στο φοιτητή τη δυνατότητα να κατανοήσει και να είναι σε θέση να συζητήσει πώς οι βελτιωτές επιτυγχάνουν την βελτίωση των φυτών σήμερα σε αντιδιαστολή με αρκετές δεκαετίες πριν. Αυτό προϋποθέτει βασικές γνώσεις σχετικά με τις κλασσικές μεθόδους βελτίωσης (άλλα μαθήματα) και μια κατανόηση των αρχών και εφαρμογών της μοριακής βελτίωσης (αυτή η σειρά μαθημάτων). Στο μάθημα οι φοιτητές θα διδαχθούν τις εφαρμογές στη βελτίωση των φυτών που προκύπτουν από τις σύγχρονες τεχνικές της βιοτεχνολογίας, της μοριακής γενετικής και της γονιδιωματικής ανάλυσης. Έμφαση δίνεται στις εφαρμογές μοριακών γενετικών δεικτών στην αποτίμηση της φυσικής παραλλακτικότητας και στην υποβοήθηση και επιτάχυνση της βελτίωσης των φυτών, καθώς και στις εφαρμογές της γενετικής μηχανικής για τη διεύρυνση της υπάρχουσας παραλλακτικότητας και τη μεταφορά νέων χαρακτήρων στα φυτά. Τέλος οι φοιτητές εξοικειώνονται με εφαρμογές νέων τεχνικών βελτίωσης που στηρίζονται στη γνώση που προσφέρει η ανάλυση των γονιδιωμάτων και αποτελούν καινοτόμες προσεγγίσεις στη βελτίωση των φυτών. 

Οι μικροοργανισμοί του εδάφους: κατανομή, μορφολογικές και φυσιολογικές διαφορές. Παράγοντες βιοποικιλότητας των μικροοργανισμών του εδάφους. Αλληλεπιδράσεις των μικροοργανισμών με τα ανόργανα και οργανικά συστατικά του εδάφους. Η συμμετοχή της μικροπανίδας στην επιβίωση και ανάπτυξη των μικροοργανισμών του εδάφους. Χημικές και ενζυματικές δραστηριότητες των μικροοργανισμών στο έδαφος. Μικροβιακό περιβάλλον στην ριζόσφαιρα. Μυκόρριζες – βιοτεχνολογία των μυκορριζών. Συμβιωτική και μη συμβιωτική δέσμευση του αζώτου – βιοχημεία της αζωτοδέσμευσης. Αποσύνθεση της οργανικής ουσίας και απελευθέρωση θρεπτικών για τα φυτά συστατικών. Ρόλος του δυναμικού του εδαφικού νερού στην ανάπτυξη και δραστηριότητα των μικροοργανισμών

Εισαγωγή στην Οικολογία Εντόμων, βασικές έννοιες, ορισμοί. Δομή και λειτουργίες του οικοσυστήματος, Οικολογία θρέψης των εντόμων και άλλων αρθροπόδων. Ενδοειδικός και διειδικός ανταγωνισμός. Στρατηγικές αναπαραγωγής των εντόμων. Επίδραση της θερμοκρασίας στην ανάπτυξη και αναπαραγωγή των εντόμων. Έντομα και Φυτό ξενιστής. Αλληλεπιδράσεις φυτού-φυτοφάγων εντόμων. Μετανάστευση και διασπορά εντόμων. Πληθυσμοί και παρουσία εντόμων και σχέσεις με περιβάλλον. Φωτοπεριοδισμός σε έντομα και ακάρεα. Βιολογικοί ρυθμοί. Χημική οικολογία σε έντομα και ακάρεα. Φυσικοί εχθροί εντόμων και βιολογική καταπολέμηση. ΄Εντομα και κλίμα. Βιοποικιλότητα και διατήρηση πληθυσμών. Εξελικτική οικολογία εντόμων. 

Έννοια και συνιστώσες της διαχείρισης των υδατικών πόρων. Ανάπτυξη στρατηγικής για τους υδατικούς πόρους. Αρχές διαχείρισης σε επίπεδο χώρας και υδατικού διαμερίσματος. Νομικό και θεσμικό πλαίσιο υδατικών πόρων. Ανάλυση των υδατικών διαμερισμάτων της χώρας. Οδηγία πλαίσιο για τα νερά 2000/60. Διαχείριση και επεξεργασία υδρολογικής πληροφορίας με σύγχρονες μεθόδους. Εκτίμηση επιφανειακού και υπόγειου υδατικού δυναμικού. Ολοκληρωμένη διαχείριση λεκάνης απορροής με τη βοήθεια υδρολογικών μοντέλων (ενιαία, ημικατανεμημένα, κατανεμημένα κ.λπ.). Υδρολογική προσομοίωση και πρόγνωση για την εκτίμηση των πιθανών επιδράσεων και επιπτώσεων της αλλαγής χρήσεων γης και κλίματος. Χωροχρονική κατανομή και προβλήματα διαθεσιμότητας – ζήτησης υδατικών πόρων. Υδρολογικός σχεδιασμός, διακινδύνευση και διαστασιολόγηση έργων διαχείρισης υδατικών πόρων (ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, αντιπλημμυρικά έργα κ.λπ.). Αντιμετώπιση και διαχείριση ακραίων υδρολογικών φαινομένων (πλημμύρες, ξηρασίες). Μοντέλα λήψης αποφάσεων και τεχνικές βελτιστοποίησης (γραμμικός, ακέραιος, δυναμικός, μη γραμμικός προγραμματισμός κ.λπ.) στη διαχείριση υδατικών πόρων. Ανάλυση κόστους – οφέλους υδατικών συστημάτων. Εφαρμογές διαχείρισης υδατικών πόρων στην Ελλάδα και διεθνώς. 

Περιγραφική στατιστική. Πιθανότητες και τυχαίες μεταβλητές. Στατιστική ανάλυση ακραίων τιμών υδρολογικών μεταβλητών. Εφαρμογή απλής και πολλαπλής παλινδρόμησης στην υδρολογία. Χαρακτηριστικά στοιχεία υδρολογικών χρονοσειρών (ομοιογένεια, στασιμότητα, εργοδισμός, τάση, περιοδικότητα, εμμονή). Ανάλυση, προσομοίωση και συνθετική παραγωγή χρονικών σειρών υδρολογικών μεταβλητών. Γεωστατιστική. Περιοδόγραμμα και φασματική ανάλυση υδρολογικών δεδομένων. Κατάταξη στοχαστικών μοντέλων. Μη εποχιακά και εποχιακά στοχαστικά μοντέλα ARIMA. Μοντέλα συνάρτησης μεταφοράς – θορύβου. Μοντέλα ανάλυσης επεμβάσεων. Φίλτρα Kalman. Μέθοδοι τεχνητής νοημοσύνης (Νευρωνικά δίκτυα, Γενετικοί αλγόριθμοι κ.λπ.), ανάλυση αποφάσεων και επικινδυνότητας (ασαφής λογική κ.λπ.) στους υδατικούς πόρους.

Φυσιολογία ψυχρότροφων, μεσόφιλων, θερμόφιλων, οσμώφιλων μικροοργανισμών. Μελέτη της συμπεριφοράς των μικροοργανισμών κατά τη συνδυασμένη δράση αντιμικροβιακών εμποδίων που συμβάλλουν στην ασφάλεια των τροφίμων. Μικροβιολογικές αλλοιώσεις. Μικροβιολογία προϊόντων που υφίστανται σύγχρονες μεθόδους επεξεργασίας καθώς και προϊόντων ελάχιστης επεξεργασίας. Καλλιέργειες εκκινήσεως, προβιοτικές και προστατευτικές καλλιέργειες. Εφαρμογή μοριακών μεθόδων για την ταυτοποίηση των μικροοργανισμών. Μελέτη περιπτώσεων στη μικροβιολογία τροφίμων.

Αποθήκευση του νερού στο έδαφος. Διήθηση και ανακατανομή εδαφικού νερού. Εξισώσεις και λύσεις της κίνησης του νερού σε ακόρεστο/καλλιεργούμενο έδαφος. Εκτίμηση των αναγκών των καλλιεργειών σε νερό άρδευσης. Σύγχρονες μέθοδοι εκτίμησης της εξατμισοδιαπνοής. Διερεύνηση φυτικών συντελεστών σε συνθήκες διαθεσιμότητας και περιορισμένης εδαφικής υγρασίας. Απόδοση καλλιεργειών σε σχέση με τη διαθεσιμότητα νερού. Προγραμματισμός των αρδεύσεων με τη βοήθεια του εδαφικού υδατικού ισοζυγίου και την εφαρμογή μοντέλων βελτιστοποίησης (γραμμικός, δυναμικός, μη γραμμικός προγραμματισμός σε συνδυασμό με τεχνικές επίτευξης ολικού βέλτιστου) για πλήρη και ελλειμματική άρδευση καλλιεργειών. Κοστολόγηση αρδευτικού νερού και οικονομικότητα αρδεύσεων. Βέλτιστος σχεδιασμός των μεθόδων άρδευσης. Παράμετροι βέλτιστου σχεδιασμού αρδευτικών δικτύων.