Εξοικείωση με τη ζωή και το έργο του Νίκου Σκαλκώτα μέσω της ακρόασης, της μελέτης και ανάλυσης αντιπροσωπευτικών έργων και εμβάθυνση σε αυτά μέσω των δημοσιευμένων και αδημοσίευτων άρθρων του συνθέτη που αφορούν στο έργο του, το έργο άλλων συνθετών και την σκέψη του πάνω στη μουσική της εποχής του. Η εστίαση των εν λόγω αναλύσεων αφορά την εξερεύνηση των ποικίλων ιδιωμάτων πάνω στα οποία δημιούργησε ο συνθέτης, καθώς και τις συνθετικές τεχνικές που χρησιμοποίησε.

Tο παρόν μάθημα είναι πρακτικής φύσεως και στοχεύει στην εξοικείωση των φοιτητών με την ανατολική κλασική μουσική, μέσα από τη μελέτη και το παίξιμο αντιπροσωπευτικών μουσικών κομματιών της Λόγιας Μουσικής της Πόλης και βυζαντινών/μεταβυζαντινών κρατημάτων, κυρίως εκείνων που αναφέρονται σε κάποιο μουσικό όργανο. Η λίστα των συνθετών Λόγιας Μουσικής της Πόλης που θα μελετηθούν περιλαμβάνει τους εξής: Ζαχαρίας Χανεντές, Δημήτριος Καντεμίρης, Πετράκης (Πέτρος Πελοποννήσιος), Νικολάκης, Αδελφοί Κυριαζήδες κ.ά. Από τους συνθέτες κρατημάτων αναφέρουμε τον Άγιο Ιωάννη Κουκουζέλη, τον Μανουήλ Χρυσάφη, τον Θεοφάνη Καρύκη κ.ά. Επίσης, θα μελετηθούν μερικά σπουδαία δείγματα ελληνικής παραδοσιακής μουσικής από μουσικά χειρόγραφα με μεσοβυζαντινή σημειογραφία και εξηγήσεις σύγχρονων μουσικολόγων (Δ. Μαζαράκη, Θ. Αποστολόπουλο, Κ. Καλαϊτζίδη). Η ερμηνεία των επιλεγμένων κομματιών θα γίνει με τη φωνή και όργανα Ελληνικής παραδοσιακής μουσικής και ανατολικής/δυτικής μη ισοσυγκερασμένης μουσικής, όπως κανονάκι, ούτι, λάφτα, πολίτικη λύρα, ταμπούρ, γυαλί ταμπούρ, μπεντίρ, νέι, βιολί, τσέλο, κοντραμπάσσο κ.ά

Το μάθημα -Κιθάρα: από την τεχνική στην ερμηνεία και δημιουργία- έχει ως στόχο την περιγραφή της εξελικτικής πορείας δημιουργίας και εκτέλεσης των έργων του ρεπερτορίου της κιθάρας. Απευθύνεται σε φοιτητές/-τριες κιθαριστές/-τριες αλλά και σε φοιτητές/-τριες άλλων οργάνων ή της κατεύθυνσης σύνθεσης, όλων των επιπέδων, του 6ου, 8ου και 10ου εξαμήνου.

Τα ζητήματα που θα μελετηθούν και θα ερευνηθούν μεταξύ άλλων είναι οι ιστορικές καταβολές της κιθάρας και η εξελικτική της πορεία στον 21ο αιώνα, η συγκριτική μελέτη των διαφόρων σχολών πάνω σε τεχνικά ζητήματα, βασικά στοιχεία σύνθεσης έργου για κιθάρα καθώς και η επίδραση της Ιστορικά Ενημερωμένης Εκτέλεσης (HIP) στην τεχνική και ερμηνευτική προσέγγιση των έργων.

(Ελεύθερη επιλογή κυρίως από το 6ο εξάμηνο και μετά)

Στο παρόν μάθημα παρουσιάζονται τα μακάμ της τουρκικής και αραβικής μουσικής καθώς και ελληνικοί λαϊκοί δρόμοι, μέσα από μια ιστορική σκοπιά και την διάδοσή τους ανά περιοχή (ιστορικά και γεωγραφικά κριτήρια).

Σκοπεύει στην επέκταση της μουσικής αντίληψης μέσα από την τροπική μονοφωνική παράδοση των μακάμ και την πιο σύγχρονη τροπική -με συγχορδιακή συνοδεία- Ελληνική παράδοση των λαϊκών δρόμων.

Οι φοιτητές θα μάθουν και  θα μπορούν να αναγνωρίζουν μακάμ και ελληνικούς λαϊκούς δρόμους μέσα από  γραπτό και ακουστικό υλικό.

Εισαγωγή στην ηχοληψία - στερεοφωνικές τεχνικές ηχοληψίας, χρήση μικροφώνων σε στουντιακό περιβάλλον, διατάξεις και συνδεσμολογίες συστημάτων ηχοληψίας, μουσικά όργανα στο στούντιο, συστήματα επεξεργασίας σήματος, μίξη πολλών καναλιών, συστήματα ισοστάθμισης, χρήση των επεξεργαστών δυναμικής περιοχής, περιβάλλοντα μη-γραμμικής επεξεργασίας ηχητικών σημάτων, πολυκάναλη επεξεργασία ηχογραφημένου υλικού, mastering, παραγωγή τελικού προϊόντος και αποθήκευση ψηφιακού περιεχομένου.

Σκοπός του μαθήματος είναι να προσφέρει μία ιστορική επισκόπηση της δημιουργίας των Ελλήνων συνθετών στον ειδικό τομέα της όπερας, της οπερέτας και του μουσικού θεάτρου αλλά και στα διάφορα είδη των παραστατικών τεχνών, όπως το χοροθέατρο και τη σκηνική μουσική για το θέατρο από τον 19ο αιώνα έως και σήμερα. Το μάθημα εστιάζει στη διακαλλιτεχνική προσέγγιση των ανωτέρω ειδών καλλιτεχνικής δημιουργίας, επιδιώκοντας να παρουσιάσει την ιστορική εξέλιξη και των επιμέρους παραμέτρων, όπως, μεταξύ άλλων, της μουσικής υφής, του ποιητικού - σκηνικού κειμένου (λιμπρέτου), του δράματος, της σκηνογραφίας, στοιχείων που συμβάλλουν στη σκηνική παραγωγή των έργων που θα παρουσιαστούν στο πλαίσιο του μαθήματος. Το μάθημα θα υποστηριχθεί από μουσικό υλικό (παρτιτούρες), ηχητικά αποσπάσματα, φωτογραφικό υλικό από διάφορες σκηνοθεσίες των υπό μελέτη έργων, καθώς και από βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα. Εκτός από μία γενική ιστορική επισκόπηση της δημιουργίας των Ελλήνων συνθετών στον τομέα της όπερας και του μουσικού θεάτρου, στόχος του μαθήματος είναι η παρουσίαση στοιχείων της οπτικής-εικαστικής σκηνικής πραγμάτωσης των έργων που θα συμπληρώσουν έννοιες, όρους, διακαλλιτεχνικές παραμέτρους και δομικά στοιχεία των επιμέρους παραστατικών τεχνών.

Το μάθημα εξετάζει τις αρχές της λεγόμενης φασματικής μουσικής» (musique spectrale), που αναπτύχθηκε καταρχήν στη Γαλλία από τη δεκαετία του ’70 κι έκτοτε. Ο όρος προσδιορίζει μια μουσική της οποίας το υλικό πηγάζει από τις ακουστικές ιδιότητες του ήχου καθώς και το περιεχόμενό του και της οποίας το βασικό μέλημα είναι η μετάλλαξη του ήχου, το ηχητικό γίγνεσθαι, αμφισβητώντας μέχρι τότε κυριαρχούσες έννοιες όπως αρμονία, αντίστιξη, συμφωνία, διαφωνία. Οι βασικοί εκφραστές του πρώτου φασματικού κινήματος ήταν οι Gérard Grisey, Tristan Murail, Michaël Lévinas και Hugues Dufourt, ο οποίος και έδωσε στη μουσική αυτή το όνομά της, το 1979. Εμπνευσμένοι από τις θεωρητικές και πρακτικές ακουστικές μελέτες του ερευνητή Émile Leipp, οι συνθέτες της ομάδας αυτής κατάφεραν να συνδέσουν τη μουσική δημιουργία με τις τότε πρόσφατες επιστημονικές ανακαλύψεις αναφορικά με το περιεχόμενο και την εσωτερική δομή του ήχου, δομώντας εν συνεχεία τα έργα τους πάνω σε αυτές, καθώς και με τα ευρήματα της ψυχoακουστικής αναφορικά με την ανθρώπινη αντίληψη του ήχου. Στενά συνδεδεμένη με την τεχνολογία, η φασματική μουσική εφάρμοσε τεχνικές της ηλεκτρονικής μουσικής στην οργανική γραφή, εισάγοντας πρακτικές όπως frequency shifting, Frequency Modulation synthesis, ring modulation, additive synthesis κ.α., ανοίγοντας παράλληλα νέες εφαρμογές στην Σύνθεση Υποβοηθούμενη από Υπολογιστή (Computer-Aided Composition). Αρχικά μειονοτική στα πλαίσια της σύγχρονης μουσικής, το κίνημα της φασματικής μουσικής άρχισε να εξαπλώνεται σταδιακά ανά την Ευρώπη και τον κόσμο, επηρεάζοντας μεγάλο αριθμό συνθετών και συνθετριών μέχρι τις μέρες μας. Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου θα εξετάσουμε τους πρόδρομους της φασματικής μουσικής, το επιστημονικό και ιστορικό πλαίσιο που συνέβαλε στην θεωρητική και πρακτική θεμελίωσή της. Θα μελετήσουμε τα σημαντικότερα έργα των ιδρυτών της σχολής αυτής μέσα από ηχογραφήσεις, παρτιτούρες και γραπτά κείμενα, θα ασχοληθούμε με τις ιδέες και τις αντιλήψεις που οδήγησαν στην ανάπτυξη των τεχνικών, θα διακρίνουμε την εξέλιξη της φασματικής μουσικής ανά τις δεκαετίες καθώς και τα μεταγενέστερα κινήματα που γεννήθηκαν μέσα από αυτήν. Θα μελετηθούν και χρησιμοποιηθούν σαν αναλυτικά αλλά και συνθετικά εργαλεία, κύρια γνωρίσματα και τεχνικές όπως Φασματική Ανάλυση - Επεξεργασία - Επανασύνθεση, Φασματικοί Σχηματισμοί (Spectral Aggregates), Oργανική Σύνθεση (Instrumental Synthesis), Αρμονικά-Μη αρμονικά Φάσματα (Harmonic/Inharmonic Spectra), Formants, Φασματικές Περιβάλλουσες (Spectral Envelopes), Διαμορφώσεις (Modulations), Μετασχηματισμοί κ.α.

Το μάθημα «Φύλο, Ταυτότητες και Μουσική Εκπαίδευση» προσφέρει μια διεπιστημονική εξέταση πολιτισμικών στερεοτύπων και ιδεοληψιών σχετικά με το φύλο και την σεξουαλικότητα στην μουσική συμπεριφορά. Επίσης θέτει κριτικές ερωτήσεις αναφορικά με νοήματα του φύλου στην κοινωνία, την μουσική έκφραση, την δημιουργικότητα και την εκπαίδευση, καθώς και με θέματα έμφυλης εξουσίας σε μια ευρεία γκάμα κοινωνικών σφαιρών. Το μάθημα ενσωματώνει την διερεύνηση σύγχρονων προβληματισμών μέσω πρωτότυπων εμπειρικών ερευνών εκ μέρους των ίδιων των φοιτητριών και των φοιτητών του μαθήματος που στοχεύουν στην συνειδητοποίηση των των πολλαπλών τρόπων με τους οποίους το φύλο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις φυλετικές διακρίσεις, την κοινωνική τάξη, την εθνικότητα και τις άλλες κοινωνικές ταυτότητες.

Στο πλαίσιο του μαθήματος θα μελετηθούν όψεις της αλληλεπίδρασης ακροατή-μουσικού μέσα από την προοπτική της Μουσικής Ψυχολογίας. Συγκεκριμένα θα εστιάσουμε στη μελέτη των συμπεριφορών που αναπτύσσονται όταν δύο ή περισσότερα υποκείμενα (μουσικός-οι, ακροατής-ες) αλληλεπιδρούν στο χώρο και στον χρόνο που ορίζονται από μια ζωντανή μουσική επιτέλεση-performance (συναυλία, γλέντι, αυθόρμητη μουσική συνάθροιση κ.λ.π). Η επιτέλεση (performance) εδώ νοείται ως οριοθετημένη συμπεριφορά, οριοθετημένη εντός σχετικών πλαισίων και νοηματοδοτημένη από αυτά» (Bauman, 1997). 

Στο πλαίσιο του μαθήματος εξετάζονται θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα που αφορούν στη μουσική εκπαίδευση παιδιών προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας

Το μάθημα προσφέρει μια εισαγωγή σε βασικά στοιχεία της θεωρίας και πράξης της Ψαλτικής Τέχνης, με έμφαση στην εκμάθηση της σημειογραφίας και των οκτώ ήχων.

Το μάθημα ασχολείται με ρεπερτόριο της Λόγιας Μουσικής της Πόλης, το οποίο προσεγγίζεται ερευνητικά, διδακτικά και καλλιτεχνικά. Περιέχει ασκήσεις ζεστάματος, αναλύσεις παρτιτουρών και μελέτης αυτών με τη φωνή και διάφορα ανατολικά και παραδοσιακά μουσικά όργανα. Αποτελεί συνέχει του μαθήματος Μουσικά σύνολα: Ανατολική κλασική μουσική ΙΙ

Το μάθημα ασχολείται με ρεπερτόριο της Λόγιας Μουσικής της Πόλης, το οποίο προσεγγίζεται ερευνητικά, διδακτικά και καλλιτεχνικά. Περιέχει ασκήσεις ζεστάματος, αναλύσεις παρτιτουρών και μελέτης αυτών με τη φωνή και διάφορα ανατολικά και παραδοσιακά μουσικά όργανα.

Το μάθημα ασχολείται με μια γενική επισκόπηση της ιστορίας της βυζαντινής μουσικής και με εμβάθυνση σε μεγάλες προσωπικότητες αυτής, ως προς τη ζωή και το έργο τους. Ένα δεύτερο σκέλος του μαθήματος αποτελείται από την μορφολογία της Ψαλτικής Τέχνης, με τη μελέτη των διάφορων γενών και ειδών της. Το μάθημα περιέχει επίσης ασκήσεις μεταγραφής και ανάλυσης.

Το μάθημα ασχολείται με την ιστορία της Διδακτικής Βυζαντινής Μουσικής και με μεθόδους διδασκαλίας αυτής. Περιέχει πολλές πρακτικές ασκήσεις για δημιουργία διδακτικού υλικού, εκμάθηση τροπαρίων και ζητήματα διεύθυνσης βυζαντινών μουσικών κομματιών.

Φυσική του ήχου, κυματική μετάδοση, φυσιολογία της ακοής, κλίμακα των ντεσιμπέλ, ακουστότητα, φαινόμενο απόκρυψης, ψυχοακουστική , ακουστική χώρων, αντήχηση, ακουστικός θόρυβος, μικρόφωνα, μεγάφωνα, συστήματα ψηφιακής ηχογράφησης και επεξεργασίας ακουστικού σήματος